جمعه ۲۲ آذر ۸۷. روستای سو کهریز ( جنوب هیدج) . استان زنجان. مجید حبیبی

 بازار ماهی فروشان فریدونکنار - آبان ۸۷

وبلاگ خانه عکاسان تبریز بعداز پایان جشنواره  فیروزه شروع به بررسی و نقد عکس های برگزیده جشنواره نموده است . در چهارمین بخش این بررسی نوبت به عکس من رسید .

مطلب زیر عینا از وبلاگ خانه عکاسان تبریز نقل شده است :

نسترن زوار

 پیرمرد و صندل چوبی کهنه، در جلوی دیوار آجری و سنگی (که پرده‎ای از جنس گونی از آن آویخته شده) در میان دو دیرک چوبی قرار گرفته‎اند. گونی برنجِ آویزان شده از دیرک و گونی‎های سفید طرف چپ به کسب وکار پیرمرد اشاره دارد. این دو جزء در معنا و مفهوم عکس هیچ نقشی ایفا نمی‎کند و صرفا دال بر مستند بودن عکس است. عناصر عکس، چه زنده و چه بی جان، قدیمی بودن، فرسودگی وکهنگی فضا را بیان می‎کند. در تعریف فضایی عکس، هماهنگی بین عناصر دیده می‎شود به غیر از لباس نوی پیرمرد و سفیدی اشباع گونی‎ها که این هماهنگی را بر هم می‎زند. عدم هماهنگی لباس پیرمرد، بار معنایی به عکس می‎دهد. اما سفیدی اشباع تل گونی ها، تنالیته و تعادل رنگی عکس را بر هم زده و سبب خیرگی لحظه‎ای نگاه می‎شود و وحدت عناصر عکس را در تعریف فضایی بر هم می‎زند زیرا سفیدی با کهنگی و قدیمی بودن عجین نیست.

تعادل وزنی- بصری عکس برقرار است. زاویه دید عکاس، هر یک از عناصر را در جای خود میخکوب کرده است و در نظر گرفتن کادر افقی، ایستایی عکس را تقویت نموده است.

در تحلیل معنایی عکس، پیرمرد و صندلی دو عنصر اصلی می‎باشند. صندلی چوبین، با پاهای آجری با عصایی تکیه به دیوار، در کنار پیرمرد قرار گرفته است. این ویژگی‎ها صندلی را از محدوده‎ی شیئی خارج و به آن شخصیت بخشیده است، شخصیتی پیر و کهنسال مانند پیرمرد. پاهای عاریتی آجری و زخم زانویش که باند بر آن بسته شده و عصایش خبر از پیری و فرسودگی صندلی دارد. دیگر نمی‎توان صندلی را با عنوان شئ خطاب کرد بلکه این ویژگی‎ها روح و حس به کالبد چوبی صندلی دمیده است.

در کنار هم قرارگیری دو شخصیت عکس (پیرمرد و صندلی پیر) با حس مشترک پیری، عکس را از بار معنایی سرشار می‎کند. حس مشترک پیوندی عاطفی بین دو کس برقرار می‎کند. در این عکس، حس مشترک پیری این حس عاطفی  را بین دو شخصیت عکس پدید آورده، اما حسی یک طرفه از سوی صندلی که با جدیت، سردی و خشکی پیرمرد روبه رو شده و حایلی نامریی  بین آن دو پدید آورده است. پیرمرد نگاهش را از صندلی برگرفته و به جلو خیره شده است، خیرگی نگاه پیرمرد این حائل را ملموس می‎کند. صندلی آن چه که است دیده می‎شود، صادقانه و صمیمانه وجود خود را بیان می‎کند، تن پوشی برای پنهان ساختن پیری و فرسودگی خود بر تن ندارد، حال آن که پیرمرد، پیری خود را با تن پوشی آراسته و نو پنهان کرده و مغرورانه درکنار صندلی نشسته است . تیزی نگاه پیرمرد صداقت و صمیمیت پیچیده درفضا را پاره می‎کند. حس یاس و نا امیدی درونی پیرمرد آراستگی ساختگی او را کسالت بار جلوه می‎دهد. در فضای عکس، با کاوشی در زمان و بازگشت به دیرینگی، پیری و فرسودگی پیرمرد و صندلی، مبدل به جوانی و شادابی خواهد شد.

صندلی پیر،که زمانی درخت تنومندی بود که باد به زور از میا ن شاخ و برگش اجازه عبورمی‎یافت، اما هم اکنون با تلنگری ازهم فرو می‎پاشد. درختی تنومند که شیره‎ی زمین را می‎نوشید ولی حال رگ‎هایش خشکیده است. اما او با وجود پیری، زندگی را در رگ‎های خشکیده‎اش جاری ساخته و هنوز بر روی پاهایش ایستاده است. درجدال زوال و زندگی، زندگی پیروزمندانه او را به سوی حیات فرا می‎خواند. حیاتی که با پویایی درونی صندلی، در پشت ظاهر رو به زوالش معنایی با ارزش یافته است. معنایی که با نپذیرفتن واقعیت و پنهان ساختن آن به یأس و نا امیدی در وجود پیرمرد مبدل شده است. برای صندلی، عاریتی بودن پاها و تکیه کردن به عصا مهم نیست، سر پا ایستادن مهم است؛ زخم و فرسودگی  مهم نیست، زمزمه‎ی آهنگ حیات در جیرجیر پاهایش مهم است آن زمان که کسی بر روی او می‎نشیند. شاید این گونه بتواند آهنگ ازلی زندگی را در وجود خسته، نا امید و منتظر پیرمرد به ارتعاش درآورد.

خلیل غلامی

مرد و خالیِ مرد

اثر سالار نیر هدی عکاس زنجانی (در بخش تبریز) با ترکیب بندی مناسب و حالتی نوستالژیک عنوان این شماره قرار گرفت. من علاوه بر نکات خوب و شایسته‎ی نسترن، این حس عاطفی رو بیش‎تر با صندلی خالی دریافت می‎کنم. و می‎توان صندلی خالی را به عنوان پهلویی از حس نامریی پیرمرد سراغ گرفت. «فضای خالی»، از آن چه که من از کل ترکیب بندی اثر دریافت می‎کنم گفتار مرا پوشش می‎دهد. عصا و کفش‎های صندلی یک مورد رویایی از حضور دیگر مرد است. صندلی یک وجودی دارد و یک روانی. روان این صندلی با مرد همراه است. زمانی صندلی زنده بود و «باد به دشواری از لابه لای آن می‎گذشت»، و اینک او در کنار مرد زندگی می‎کند: مرد معنا دهنده‎ی صندلی و صندلی توصیف کننده‎ی روان مرد شده است.

من واژه‎ی «خالی» را در جای صندلی می‎نشانم. خالی‎ای که توصیف مرد است. فضایی از تصاویر ذهنی که جای مردِ توصیف ناپذیر را پر می‎کند. مرد پر است. مرد پوشش دارد: کلاه، لباس و کفش. خالیِ مرد تهی‎ست. او را بی‎پوشش بنشانیم بر جایی خالی: منِ دیگر مرد. خالی را که توصیف می‎کنم مرد عریان می‎شود. نگاه گرفتار و گره‎دار او با خالیِ صندلی درمی‎آمیزد. صندلی به عوض او عصایش را دارد و به جای او کفشی از آجر و «این صندلی نشستن ندارد» (جلال شمس آذران)، نگاه ندارد، رگ ندارد و مرد را دارد. صندلی بی‎نگاه است و از این رو، محل نشستن تعابیر بی‎نگاه. عریان و بی‎پوشش همه چیز را بر آن بنشان و مرد را به سخن وادار. خالیِ مرد سخن بی‎نگاه است.

منبع : وبلاگ عکاسان تبریز